Fiyat etiketi, kasa fiyatı ve satıştan kaçınma: haklarınız

Market rafında, internet sitesinde veya mağaza vitrininde gördüğünüz fiyat kasadaki rakamla tutmadığında ne olacağını 6502 sayılı Kanun belirliyor. Bu rehberde 54. maddedeki fiyat etiketi kurallarını, 6. maddedeki satıştan kaçınma yasağını ve 7. maddedeki sipariş edilmeyen mal hükmünü bulacaksınız.

Fiyat etiketinde bulunması gerekenler

Madde 54/1'e göre perakende satışa sunulan malların veya ambalajlarının ya da kaplarının üzerine, kolayca görülebilir ve okunabilir biçimde tüketicinin ödeyeceği tüm vergiler dahil satış fiyatını ve birim fiyatını gösteren, üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren bir etiket konulması zorunludur. Etiket konulması mümkün değilse aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması gerekir. Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de aynı hükme göre düzenlenip asılır.

Etiket, tarife ve fiyat listelerine, indirimli satışlara ilişkin süreye ve diğer uygulama esaslarına dair ayrıntılar yönetmelikle belirlenir (m.54/5). Yönetmelik hükümleri bu sayfada anlatılmıyor.

Etiket ile kasa fiyatı farklıysa

Etiket, tarife ve fiyat listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark çıkarsa tüketici lehine olan fiyat uygulanır (m.54/2). Madde, raftaki fiyatın eski kalmasını veya sistemin güncellenmemesini bir istisna olarak saymaz. Kasada fark görürseniz etiketin fotoğrafını çekin, fişi saklayın ve etiketteki fiyatın uygulanmasını isteyin.

Fiyata vergilerin dahil olması

Kanun, etikette gösterilecek fiyatın tüketicinin ödeyeceği tüm vergiler dahil satış fiyatı olmasını arar (m.54/1). Kasada etikette görünmeyen bir vergi veya ek ücret eklenirse etiketle kasa arasında fark oluşur ve tüketici lehine olan fiyat uygulanır. Etikette birim fiyatın da gösterilmesi gerekir. Birim fiyat, farklı miktardaki ürünleri karşılaştırmanıza yarar.

İndirimli satışlar

İndirimli satışa konu mal veya hizmetlerin indirimli satış fiyatı, indirimden önceki fiyatı, tarife ve fiyat listeleri ile etiketlerinde gösterilir. Malın veya hizmetin indirimden önceki fiyattan daha düşük fiyatla satışa sunulduğunu ispat yükü satıcıya veya sağlayıcıya aittir (m.54/3). İndirim öncesi fiyatın gerçekten uygulandığını göstermek zorunda olan taraf bu nedenle satıcıdır.

Satıştan kaçınma yasağı

Kanun, Bakanlığı ve belediyeleri satıştan kaçınma hükmünün uygulanması ve izlenmesiyle görevlendirir (m.6/4). Fiyat etiketi hükmünde de Bakanlık, belediyeler ve ilgili odalar aynı görevi yürütür (m.54/4). Şikâyetlerinizi bu nedenle yerel belediyeye ve Ticaret Bakanlığı kanallarına, ALO 175 dahil, iletebilirsiniz.

İnternette fiyat ve stok

Madde 6/1 elektronik ortamda teşhir edilen malları da kapsar. İnternet sitesinde satışa sunulmuş görünen bir ürün için satılık olmadığına dair bir ibare yoksa satıcı satıştan kaçınamaz. Sipariş verdikten sonra fiyatın veya stokun değiştiğini söyleyen bir satıcıyla karşılaşırsanız ürün sayfasının ekran görüntüsünü, sipariş onayını ve ödeme kaydınızı saklayın. Satıcıya, ürünün sayfada satılık olarak gösterildiğini ve 6502 sayılı Kanun'un 6. maddesine dayandığınızı yazılı bildirin.

Satışı başka bir ürüne bağlama

Ticari veya mesleki amaçla hareket eden bir satıcı, aksine bir teamül, ticari örf veya adet ya da haklı sebep yoksa bir ürünün satışını başka bir ürünün alınması şartına bağlayamaz (m.6/3). Satışı kendi belirlediği miktar, sayı veya ebat koşuluna bağlamak da aynı hükme tabidir. Böyle bir şartla karşılaşırsanız şartın dayanağını yazılı olarak isteyin. Gerekçe verilmezse durumu belediyeye veya ALO 175'e bildirebilirsiniz.

Sipariş etmediğiniz mal veya hizmet

Sipariş edilmeyen mal gönderilirse ya da hizmet sunulursa tüketiciye karşı herhangi bir hak ileri sürülemez. Sessiz kalmanız veya malı kullanmış olmanız, sözleşmenin kurulmasına yönelik kabul beyanı olarak yorumlanamaz. Malı geri göndermek veya muhafaza etmek gibi bir yükümlülüğünüz yoktur. Bir malın veya hizmetin sipariş edildiğini iddia eden taraf bunu ispatlamak zorundadır (m.7).

Adım adım ne yapabilirsiniz?

1. Etiketin, raf fiyatının veya internet sayfasının fotoğrafını ya da ekran görüntüsünü tarih ve mağaza adıyla kaydedin.
2. Kasada etiket fiyatının uygulanmasını isteyin. Reddedilirse gerekçeyi yazılı vermelerini isteyin.
3. Sonuç alamazsanız fiş ve görüntülerle belediyeye veya Ticaret Bakanlığı kanallarına başvurun. Ürün bedeli konusunda uyuşmazlık çıkarsa hakem heyeti yolu da açıktır.
4. Sipariş etmediğiniz bir mal veya hizmet için ödeme talebi gelirse, siparişin kaydını yazılı isteyin ve ispat yükünün talepte bulunan tarafta olduğunu belirtin.

Şikâyet dosyası nasıl hazırlanır?

• Fiyatın göründüğü fotoğraf veya ekran görüntüsü, tarih ve saat bilgisiyle birlikte
• Kasa fişi veya ödeme kaydı
• Mağazanın unvanı, adresi ve varsa vergi numarası
• Kasiyer veya yetkiliyle yaşanan görüşmenin kısa notu

Madde fiyat farkının küçük veya büyük olmasına göre bir ayrım yapmaz, tüketici lehine olan fiyatın uygulanmasını söyler.

Sık sorulan sorular

Etikette 100, kasada 120 çıktı. Hangisi geçerli?

Etiket, tarife ve fiyat listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında fark olursa tüketici lehine olan fiyat uygulanır (m.54/2).

Mağaza vitrindeki ürünü satmayı reddedebilir mi?

Satılık olmadığı belirtilmedikçe vitrinde, rafta, elektronik ortamda veya açıkça görülebilir bir yerde teşhir edilen malın satışından kaçınılamaz (m.6/1).

Kendiliğinden gelen ürünün parasını ödemek zorunda mıyım?

Sipariş edilmeyen malın gönderilmesi halinde tüketiciye karşı herhangi bir hak ileri sürülemez. Malı geri göndermek veya saklamak zorunda da değilsiniz (m.7/1).