Ayıplı (bozuk) ürün iadesi nasıl yapılır?

Kısa cevap: Aldığınız ürün bozuk, eksik, hasarlı ya da tanıtıldığı gibi değilse kanun bu ürünü ayıplı mal (kusurlu ürün) sayar. Bu durumda iade, değişim, ücretsiz onarım veya indirim haklarından birini siz seçersiniz. Önce satıcıya yazılı başvurursunuz; sonuç alamazsanız tutar 186.000 TL altındaysa ücretsiz olarak Tüketici Hakem Heyeti'ne gidersiniz.

Ayıplı mal ne demek?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 8. maddesine göre şu durumlarda ürün ayıplıdır:

• Sözleşmede kararlaştırılan özelliklere uymuyorsa (ör. 256 GB yazan telefon 128 GB çıktıysa),
• Ambalajında, etiketinde, tanıtım veya reklamında belirtilen özellikleri taşımıyorsa,
• Benzer ürünlerden makul olarak beklenen kullanım amacını karşılamıyorsa (soğutmayan buzdolabı gibi),
• Değerini veya kullanımını azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik bir eksikliği varsa,
• Montajı satıcı tarafından yapılması gerekirken hatalı yapılmışsa.

Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu kabul edilir. Yani bu dönemde "siz kırdınız" diyen tarafın bunu ispat etmesi gerekir; bu, tüketici lehine önemli bir kolaylıktır.

Dört seçimlik hakkınız (6502 m.11)

Satıcı, seçtiğiniz hakkı yerine getirmekle yükümlüdür. Yalnızca seçtiğiniz hak orantısız güçlük doğuruyorsa (ör. küçük bir vida için koca bir cihazı değiştirmek) satıcı bunu gerekçesiyle bildirip başka bir hakkı önerebilir. Ücretsiz onarım veya değişim talebinde satıcının bunu en geç 30 iş günü içinde (konutlarda 60 iş günü) yerine getirmesi gerekir. Aksi halde diğer haklarınızı kullanabilirsiniz.

Adım adım ne yapmalısınız?

1. Kanıt toplayın. Kusurun fotoğrafını ve videosunu çekin. Fatura, fiş, sipariş e-postası ve garanti belgesini bir klasörde toplayın.
2. Satıcıya yazılı başvurun. E-posta, pazaryeri mesajı, iadeli taahhütlü mektup veya noter ihtarı kullanabilirsiniz. Hangi hakkı seçtiğinizi açıkça yazın. Sözlü görüşmeleri tarih ve kişi adıyla not edin.
3. Makul bir süre bekleyin. Uygulamada 7–15 gün yanıt süresi vermek yaygındır; onarım/değişimde yasal üst sınır 30 iş günüdür.
4. Sonuç yoksa resmi başvuru yapın. Uyuşmazlık tutarı 186.000 TL veya altındaysa Tüketici Hakem Heyeti'ne e-Devlet üzerinden ücretsiz başvurun. Üzerindeyse önce arabulucuya, sonra Tüketici Mahkemesi'ne gidilir.

Hazırlamanız gereken belgeler

• Fatura, fiş veya ödeme dekontu / kart ekstresi
• Garanti belgesi (varsa)
• Kusuru gösteren fotoğraf ve videolar
• Satıcı veya servisle yapılan yazışmalar, servis formları
• Kargo teslim tutanağı (internetten alındıysa)

Dikkat edilecek süreler

• 2 yıl: Ayıplı maldan sorumluluk süresi (teslimden itibaren). Ayıp daha geç ortaya çıksa bile bu süre işler.
• 5 yıl: Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda.
• 30 iş günü: Satıcının onarım veya değişim talebinizi yerine getirmesi gereken azami süre.

Sık sorulan sorular

Fişim yoksa ürünü iade edebilir miyim?

Fiş veya fatura ispatı kolaylaştırır ama tek ispat aracı değildir. Kredi kartı ekstresi, banka dekontu, sipariş e-postası veya sipariş geçmişi de satın almayı gösterebilir.

Satıcı "üreticiye gönderelim" diyebilir mi?

Ayıplı maldan satıcı, üretici ve ithalatçı birlikte sorumludur. Ancak seçimlik hakkı seçen sizsiniz; satıcı sizi yalnızca onarıma zorlayamaz.

Ayıp ne zaman zamanaşımına uğrar?

Kural olarak teslimden itibaren 2 yıl. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 5 yıl. Ayıp hileyle gizlenmişse bu süreler uygulanmaz.